HOME
เกี่ยวกับโครงการ
บุคลากร
งานวิจัย
สมุดเยี่ยม
ฐานข้อมูล
การสำรวจใบลานในเขตท้องที่ อำเภอนาดูน
วันศุกร์ที่ ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๔๗

วันนี้เป็นวันที่สองของการสำรวจในเขตบริเวณท้องที่ อำเภอในจังหวัดมหาสารคามตอนใต้ อันได้แก่ พยัคฆภูมิพิสัย ยางสีสุราช นาเชือก และ นาดูน
             ๑.) วัดแรกที่สำรวจคือ วัดโพธาราม ต.ดงบัง อ.นาดูน จ.มหาสารคาม
             วัดโพธารามตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๑๔๓ ชาวบ้านเรียกว่าวัดบ้านดงบัง เป็นวัดที่เก่าแก่มากสร้างมาตั้งแต่สมัยเวียงจันทน์ เป็นราชธานีมีหอพระไตรปิฏกอยู่กลางสระน้ำด้านเหนือของวัด ไม่ปรากฏหลักฐานว่าสร้างเมื่อใด ทางวัดได้รับวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ ๑๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๕๑ การบริหารและการปกครอง เจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม
รูปที่ ๑ พระลี
รูปที่ ๒ พระธะ
รูปที่ ๓ พระครูจันดี พ.ศ. ๒๔๔๑ - ๒๔๗๓
รูปที่ ๔ พระครูพิสัยนวการ ๒๔๗๔ - ๒๕๔๗
รูปที่ ๕ พระสหัส สัมพหุโล รักษาการเจ้าอาวาส

             สิมวัดโพธาราม มีลักษณะเป็นอาคารก่ออิฐสอดินฉาบปูน ผนักก่อทึบ โดยเจาะช่องหน้าต่างข้างละ 2 ช่อง มีทางเข้าทางด้านทิศตะวันออกมีประตูเปิดปิด ทางขึ้นเป็นบันไดนาค หันหน้าไปทางทิศตะวันออก หลังคามีลักษณะเป็นจั่วชั้นเดียว มีเสาชายคารับ ปีกนกโดยรอบ ซ้อน 2 ชั้น ภาพฮูปแต้มด้านในเป็นเรื่อง พุทธประวัติ เวสสันดรชาดก และรามสูร-เมขลา ส่วนฮูปแต้มด้านนอกเป็นเรื่องเวสสันดรชาดก พระมาลัย พุทธประวัติ และสินไซ

                 สิมนี้ได้รับการพิจารณารางวัลอาคารอนุรักษ์ดีเด่นปี ๒๕๔๗ จาก สมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ และได้จัดทำทะเบียนอาคารที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ อีกด้วย               
                 
             การสำรวจคัมภีร์ใบลาน : เป็นที่น่าเสียดายอย่างยิ่ง ที่วัดแห่งนี้ในอดีตมีจำนวนใบลานจำนวนมากแต่ปัจจุบันใบลานได้ถูกจัดเก็บโดยผิดวิธี คือบรรจุไว้บนเจดีย์พระครูพิสัยนวการ ใบลานเกิดการผุพังเป็นอันมากเนื่องจากเกิดความชื้น ไม่สามารถที่จะนำมาซ่อมแซมได้ จึงเป็นอุทาหรณ์ อย่างหนึ่งว่า การอนุรักษ์ ถ้าขาดการเข้าใจแล้ว การอนุรักษ์นั้นก็เปลี่ยนเป็นการทำลายทันที   และใบลานอีกส่วนหนึ่งนั้นได้ถูกไฟเผาเนื่องจากเกิดไฟไหม้กุฏิเจ้าอาวาสคือพระครูพิสัยนวการ ทำให้ท่านได้รับมรณภาพไปกับเพลิงนั้น ส่วนใบลานที่เหลือจากไฟไหม้ได้นำไปบรรจุไว้ที่หอไตรกลางน้ำ ทางโครงการไม่สามารถเข้าไปสำรวจได้ เพราะรูปทรงของของหอไตรนั้นมีความสูงมาก ไม่มีบันไดปีนขึ้นไป จะเข้าไปก็ต้องพายเรือเข้าไป จึงเป็นการไม่สะดวกเป็นอย่างยิ่ง
             ๒.) วัดป่าเรไรย์ ม.๗ ต.ดงบัง อ.นาดูน จ.มหาสารคาม
วัดป่าเรไรย์ ตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๒๒๔ วัดนี้เป็นวัดเก่าแก่มาก ประชาชนที่อพยพมาจากสุวรรณภูมิเห็นพื้นที่อุดมสมบูรณ์ดีจึงได้ตั้งรกรากที่นี่มีสองหมู่บ้านคือ บ้านหนองพอกและบ้านกระรอกจึงได้จัดตั้งวัดขึ้นที่บ้านหนองพอก อยู่ระหว่างหมู่บ้านทั้งสอง ได้รับวิสุงคามสีมาเมื่อ
วันที่ ๔ มิถุนายน ๒๔๖๐ การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม ดังนี้
รูปที่ ๑ พระครูจันทรศรีตลคุณ พ.ศ. ๒๔๕๐ - ๒๔๖๙
รูปที่ ๒ พระอธิการหอน พ.ศ. ๒๔๗๐ - ๒๔๘๕
รูปที่ ๓ พระอธิการพวง พ.ศ. ๒๔๘๖ - ๒๔๙๐
รูปที่ ๔ พระพวง พ.ศ. ๒๔๙๑ - ๒๔๑๕
รูปที่ ๕ พระอธิการคำรินทร์ พ.ศ. ๒๕๑๖ - ๒๕๓๑
รูปที่ ๖ พระอธิการถวิล ภัสสโร พ.ศ. ๒๕๓๒ - ๒๕๔๗
รูปที่ ๗ พระบันเทิง อธิปัญโญ พ.ศ. ๒๕๔๗(ผู้ดูแลวัดแทน)
             การสำรวจคัมภีร์ใบลาน : ใบลานที่อยู่ในวัดป่าเรไรย์มีจำนวนน้อย แต่มีพระที่สนใจในการอ่านอักษรธรรมอยู่ ทางโครงการจึงเสนอให้วัดนี้เป็นเครือข่ายในการที่จะส่งเสริมการเรียนอักษรโบราณอีสาน อันได้แก่ อักษรธรรม อักษรไทยน้อย และ อักษรขอม เป็นต้นต่อไป
                 

             ๓.) วัดสระศิลา บ.หนองหิน ม.๑๕ ต.หัวดง อ.นาดูน จ.มหาสารคาม
             วัดสระศิลา ตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๔๔๑ ชาวบ้านเรียกอีกชื่อว่า วัดบ้านหนองหิน สภาพและลักษณะพื้นที่ตั้งเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนามดังนี้
รูปที่ ๑ พระอธิการคำใต้ พ.ศ. ๒๔๔๑ - ๒๔๕๙
รูปที่ ๒ พระอธิการผุย พ.ศ. ๒๔๖๐ - ๒๔๖๙
รูปที่ ๓ พระครูปลัดดำ ภูมิวโร พ.ศ. ๒๔๗๐ - ๒๔๙๓
รูปที่ ๔ พระอธิการสมชาย กุตตโร พ.ศ. ๒๔๙๔ - ๒๕๐๒
รูปที่ ๕ พระอธิการบุญมา จันทโชโต พ.ศ. ๒๕๐๓ - ๒๕๒๐
รูปที่ ๖ พระอธิการสมบูรณ์ กตปุญโญ พ.ศ. ๒๕๒๑ - ๒๕๒๒
รูปที่ ๗ พระอธิการพา กตโชโต พ.ศ. ๒๕๒๓ - ๒๕๒๔
รูปที่ ๘ พระอธิการสุทัศน์ กตสีโล พ.ศ. ๒๕๒๕ - ๒๕๒๖
รูปที่ ๙ พระอธิการลั่ว วรธัมโม พ.ศ. ๒๕๒๖ - ๒๕๒๘
รูปที่ ๑๐ พระอธิการปั่น พรหมสาโร พ.ศ. ๒๕๒๙
รูปปัจจุบัน พระอาจารย์ปัญจะ ปสันโน รักษาการเจ้าอาวาส เนื่องจากวัดนี้ขาดพระที่อยู่จำวัดตั้งแต่
เจ้าอาวาสรูปที่ ๑๐ เป็นต้นมา ทำให้ไม่สามารถที่จะสืบค้นประวัติเจ้าอาวาสต่อจากองค์ที่ ๑๐ ได้
ส่วนพระในวัดปัจจุบันมีพระอยู่เพียงรูปเดียวเท่านั้น
           

                   

             การสำรวจคัมภีร์ใบลาน : สภาพใบลานถูกเก็บไว้ในตู้และถูกมัดห่อไว้เป็นอย่างดีแต่มีบางส่วนที่ชำรุดมาก ไม่สามารถจัดระบบได้ ทางโครงการมีการกำหนดการที่จะสำรวจตรวจสอบรายละเอียดเกี่ยวกับชื่อเรื่องและจำนวนผูกอีกต่อไป

                
             ๔.) วัดบ้านโพนทอง (โพธิ์ทองศิริวนาราม) บ.โพนทอง ม.๑๕ ต.หนองคู อ.นาดูน จ.มหาสารคาม
วัดบ้านโพนทอง ตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๔ ชาวบ้านเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า วัดโพนทอง ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของหมู่บ้าน มีบริเวณติดกับโรงเรียนและหนองสาธารณะประโยชน์ ได้รับวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ ๒๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๐ เขตวิสุงคามสีมากว้าง ๗ เมตร ยาว ๑๕ เมตร การบริหารและการปกครอง เจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนามดังนี้
รูปที่ ๑ พระอธิการอุตสาห์ พ.ศ. ๒๔๖๔ - ๒๔๗๔(ผู้สร้างวัด)
รูปที่ ๒ พระอธิการออน อมโร พ.ศ. ๒๔๗๔ - ๒๔๘๕
รูปที่ ๓ พระอธิการแป พ.ศ. ๒๔๘๔ - ๒๔๙๒
รูปที่ ๔ พระอธิการสัน พ.ศ. ๒๔๙๒ - ๒๕๐๐
รูปที่ ๕ พระอธิการสุบิน พ.ศ. ๒๕๐๐ - ๒๕๐๕
รูปที่ ๖ พระอธิการเคน พ.ศ. ๒๕๐๕ - ๒๕๑๐
รูปที่ ๗ พระครูพิธานนวกิจ พ.ศ. ๒๕๑๐
รูปที่ ๘ พระมหาบัว ปัญญาโชติโก พ.ศ. ๒๕๑๖ - ๒๕๔๗ (ปัจจุบัน)
             การสำรวจคัมภีร์ใบลาน : มีใบลานอยู่จำนวนหนึ่ง โตยมีพระสานิตย์ สัปปัญโญ เป็นผู้ดูแลวัดได้อนุญาตให้ดครงการอนุรักษ์ใบลานได้เข้าไปสำรวจสภาพใบลานที่เหลืออยู่ในวัดและท่านกรุณาที่จะมอบตู้พระธรรมและคัมภีร์ใบลานทั้งหมดให้แก่ โครงการอนุรักษ์ใบลานฯ ด้วยโดยจะไปปรึกษากับเจ้าอาวาสที่กรุงเทพก่อน ทางโครงการรู้สึกซาบซึ้งมากเนื่องจากท่านเล็งเห็นประโยชน์ที่จะให้แก่เยาวชนรุ่นหลังที่จะได้ศึกษาโดยไม่หวงไว้และปล่อยให้ผุพังตามกาลเวลา

                
เรียบเรียง นายณรงค์ศักดิ์ ราวะรินทร์
ถ่ายภาพ ผศ.วีณา วีสเพ็ญ

โครงการอนุรักษ์ใบลานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม  อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม ๔๔๑๕๐  โทร. ๐๔๓-๗๕๔๓๒๑-๔๐ ต่อ ๒๐๑๘, ๒๐๒๑
เพื่อความสวยงามของจอภาพควรใช้ text size : medium
ความละเอียดของจอภาพ ๘๐๐ x ๖๐๐ 
ส่งข้อแนะนำ หรือข้อคิดเห็น ได้ที่ :
Webmaster