การสำรวจใบลานวัดพรหมประสิทธิ์ บ.หนองอุ่ม ต.นาสีนวน อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม
วันที่ ๑ - ๕ กรกฎาคม ๒๕๔๗

วันที่ ๑ กรกฎาคม ๒๕๔๗
           
คณะสำรวจโครงการอนุรักษ์ใบลานฯ มมส. ได้ออกสำรวจอย่างละเอียด
จัดหมวดหมู่ รวมเรื่องเดียวกันไว้ด้วยกัน ที่วัดพรหมประสิทธิ์ บ้านหนองอุ่ม
ต.นาสีนวนอ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม ซึ่งเป็นวัดแรกที่ทำการสำรวจอย่างละเอียด ซึ่งก่อนหน้านี้เคยมาสำรวจไว้ก่อนแล้วเมื่อวันที่ ๑๖ มกราคม ๒๕๔๗ ที่ผ่านมา
              
สภาพคัมภีร์ใบลาน ห่อด้วยผ้าขาว ผ้าซิ่น อยู่ในตู้พระธรรมทรง
สี่เหลี่ยมภายในตู้พระธรรมมีใบลานส่วนหนึ่งที่ชำรุดเนื่องจากมีแมลงสาบเข้ามากัด
              ทางคณะสำรวจได้ทำความสะอาดตู้พระธรรม และนำเอาคัมภีร์ใบลานออกมาทำความสะอาดและจัดแยกชื่อเรื่อง ชื่อเรื่องส่วนใหญ่ได้แก่ พระอภิธรรม มูลนิพพาน มหาชาติ สังฮอมธาตุ มูลกัจจายน์ พระวินัย นิยายนิทานพื้นบ้าน และธรรมทั่วไป


สภาพคัมภีร์ใบลานห่อด้วยผ้าขาว

กำลังแยกชื่อเรื่องคัมภีร์ใบลาน

สภาพคัมภีร์ใบลานห่อด้วยผ้าซิ่น

การมัดคัมภีร์ใบลานที่รอการร้อยสายสนอง

คัมภีร์ใบลาน "ฉบับรักชาด" ซึ่งไม่ค่อยปรากฎให้เห็นบ่อยนัก


คัมภีร์ใบลานที่ถูกแยกชื่อเรื่องแล้ว

 
วันที่ ๒ กรกฎาคม ๒๕๔๗
                      วันนี้เป็นวันที่ ๒ ที่ทางคณะสำรวจอยู่วัดนี้  ซึ่งวันนี้ทางคณะได้ลงข้อมูลในแบบสำรวจ   ส่วนใหญ่ใบลานที่สำรวจพบอยู่ในหมวดอภิธรรม ตำนานพุทธศาสนา คัมภีร์บาลี นิยายนิทานพื้นบ้าน พระวินัย ธรรมทั่วไป ใบลานที่พบ เป็นใบลานยาว อักษรที่สำรวจพบได้แก่อักษรธรรมอีสาน อักษรขอม และอักษรไทย ส่วนอักษรไทยน้อยมีจำนวนน้อย ภาษาที่พบได้แก่ ภาษาไทยอีสาน ภาษาบาลี ภาษาไทย ส่วนมากไม่พบผู้แต่ง และจารเมื่อ พ.ศ.ใด

คัมภีร์ใบลานที่เก่าที่สุดในวัด จารด้วยอักษรขอม เมื่อ พ.ศ. ๒๓๙๒ ฉบับคัดลอกจารด้วยอักษรธรรมอีสาน เมื่อพ.ศ. ๒๔๖๒
ทางคณะสำรวจกำลังจดชื่อเรื่องคัมภีร์ใบลานพร้อมด้วยแยกหมวดหมู่คัมภีร์ใบลานเพื่อกรอกข้อมูลลงในแบบสำรวจ
        ทางคณะได้ลงข้อมูลในแบบสำรวจ ส่วนใหญ่ใบลานที่สำรวจพบอยู่ในหมวดอภิธรรม ตำนานพุทธศาสนา คัมภีร์บาลี นิยายนิทานพื้นบ้าน พระวินัย ธรรมทั่วไป ใบลานที่พบ เป็นใบลานยาว

ทางคณะกรอกข้อมูลลงในแบบสำรวจ
วันที่ ๕ กรกฎาคม ๒๕๔๗
          วันนี้เป็นวันที่ ๓ สำหรับการอยู่สำรวจวัดนี้ วันนี้ทางคณะสำรวจได้จัดเขียนใบปะหน้าของคำภีร์แต่ละมัดแล้วทำการห่อผ้าขาว ในการใช้เชือกมักห่อคัมภีร์ซึ่งทางโครงการได้ใช้สีของเส้นด้ายเป็นสัญลัษณ์คือ สีเหลือง มัดคัมภีร์ใบลานประเภท ตำนานพระพุทธศาสนา ประวัติพุทธสาวก-สาวิกา สีเขียว มัดคัมภีร์ใบลานประเภท ธรรมทั่วไป แบบเรียน สีฟ้า มัดคัมภีร์ใบลานประเภท นิยายนิทานพื้นบ้าน ชาดก วรรณกรรม สีขาว มัดคัมภีร์ใบลานประเภท พระอภิธรรม พระวินัย พระสูตร สีเทามัดคัมภีร์ใบลานประเภท เบ็ดเตล็ด สีแดง มัดคัมภีร์ใบลานประเภท ประเพณีพิธีกรรม บทสวด สีน้ำเงิน มัดคัมภีร์ใบลานประเภทตำนานเมือง กฎหมายโบราณ สีม่วง มัดคัมภีร์ใบลานประเภท โหราศาสตร์ ตำรายา


         เมื่อทำการแยกชื่อเรื่องคัมภีร์ใบลานพร้อมด้วยลงข้อมูลในแบบสำรวจเสร็จแล้ว ทางคณะจึงห่อคัมภีร์ใบลานด้วยผ้าขาวจากนั้นจะใช้เชือกมัดซึ่งเชือกที่มัดจะใช้เชือกสีต่างกันเพื่อแบ่งประเภทของคัมภีร์ใบลาน

สภาพคัมภีร์ใบลานที่ห่อด้วยผ้าขาวรอการมัดอีกครั้ง

วิธีการมัดคัมภีร์ใบลาน
คัมภีร์ใบลานแต่ละประเภทจะมัดคัมภีร์ด้วยเชือกที่มีสีต่างกัน เช่น เชือกสีฟ้า คือ นิยายนิทานพื้นบ้าน ชาดก วรรณกรรม / เชือกสีเหลือง คือ ตำนานพระพุทธศาสนา ประวัติพุทธสาวก-สาวิกา / เชือกสีม่วง คือ โหราศาสตร์ ตำรา
เชือกสีแดง คือ ประเพณีพิธีกรรม บทสวด / เชือกสีเขียว คือ ธรรมทั่วไป แบบเรียน / เชือกสีขาว คือ พระอภิธรรม
พระวินัย พระสูตร / เชือกสีเทา คือ เบ็ดเตล็ด / เชือกสีน้ำเงิน คือ กฎหมายโบราณ
เมื่อได้ห่อและมัดคัมภีร์ใบลานเสร็จเรียบร้อยแล้ว จากนั้นก็ได้ทำการเก็บคัมภีร์ใบลานเข้าตู้พระธรรม
   
ทางคณะได้เดินทางกลับบ้าน
   

   เรียบเรียง นายอธิราชย์ นันขันตี
   ถ่ายภาพ ๑.นายณรงค์ศักดิ์ ราวะรินทร์
               ๒.นายสัญญา วุฒิสาร


โครงการอนุรักษ์ใบลานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม  
อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม ๔๔๑๕๐  โทร. ๐๔๓-๗๕๔๓๒๑-๔๐ ต่อ ๒๐๑๘, ๒๐๒๑
เพื่อความสวยงามของจอภาพควรใช้ text size : medium ความละเอียดของจอภาพ ๘๐๐ x ๖๐๐ 
ส่งข้อแนะนำ หรือข้อคิดเห็น ได้ที่ :
Webmaster